Çfare eshte gripi i derrave?
Eshte nje semundje akute e rrugeve te frymarrjes tek derrat, e shkaktuar nga viruse gripale te tipit A, qe shkaktojne epidemi gripale tek kjo kafshe. Edhe pse prek ne mase derrat, ngordhshmeria e tyre nga kjo semundje mbetet e ulet. Ky lloj gripi shfaqet gjate gjithe muajve te vitit tek derrat, por epidemite me te shpeshta shfaqen ne periudhen vjeshte – dimer, ashtu siç ndodh edhe per epidemite qe godasin njerezit. Ky virus eshte zbuluar per here te pare ne vitet ‘30 te shekullit te shkuar.
Sa lloj virusesh te gripit te derrave ekzistojne?
Si te gjithe viruset gripale edhe ata te gripit te derrave kane vetine qe te ndryshojne dhe te pesojne vazhdimisht mutacione: derrat mund te semuren si nga gripi i pulave ashtu edhe nga ai i derrave. Kur viruset gripale te specieve te ndryshmke te kafsheve infektojne derrat, keto lloj virusesh mund te pesojne mutacione dhe nga keto ndryshime te lindin viruse te reja njerezore/te pulave/ te derrave. Gjate viteve kane lindur disa variante te gripit tek derrat: ne kete moment jane identifikuar 4 nentipe kryesore: : H1N1, H1N2, H3N2, e H3N1. Megjithate , me e shumta e viruseve te izoluara te derri kohet e fundit kane qene pikerisht te tipit H1N1.
Gripi i derrit a infekton popullsine njerezore?
Normalisht jo, megjithate ndodh qe verifikohen infektime sporadike nga viruse gripi te derrit. Shpesh ndodh qe konstatohen infektime njerezore nga viruse te gripit te derrit neper persona te cilet jane ne kontakt me kafshen pra derrin ne kete rast (per shembull ne punetore te cilet merren me rritjen dhe shtimin , frekuentues te panaireve zooteknike).
Cilat jane simptomat e gripit te derrit tek njeriu?
Simptomat jane te ngjashme me ato te gripit te zakonshem te stinse: temperature, pergjumje, mungese oreksi, kolle. Disa persona te infektuar nga ky lloj gripi kane manifestuar edhe simtoma rrufe, dhimbje fyti, marre mendsh dhe te vjella, diarre. Ashtu si çdo grip edhe gripi i derrave mund te rendoje patologjite kronike nga te cilat mund te vuajne njerezit e semure dhe te shkaktojne komplikacione te renda (polmonite ose bllokim frymarrjeje) duke rritur ne kete menyre vdekshmerine tek te infektuarit.
Sa i rende eshte te njeriu gripi i derrit?
Ashtu si gripi i stines, infektimi i gripit te derrit, te njeriu mund te paraqitet ne menyre te lehte ose te rende.
Njerezit mund te infektohen duke ngrene mishin e derrit?
Jo,virusi i gripit te derrit nuk trasmetohet ne ushqim ; nuk mund te infektohesh nga gripi i derrit duke ngrene mishin ose produktet qe kemi prej tij. Mishi mund te hahet i gatuar ne menyre te kujdeshme, duke gatuar ne temperature 70-80 ° grade viruset e gripit te derrit ashtu si dhe bakteret e viruset e gjallesave te tjera nuk u rezistojne dot temperaturave te larta, keshtu qe mund te konsumohen pa merak.
Si ngjitet gripi i derrit?
Viruset e gripit mund te trazmetohen nga njeriu te derri ashti si nga derri te njeriu. Infeksionet njerezore me origjine derri, manifestohen me probabilitet me te madh ne persona te cilet kane kontakt direkt me kafshen. Trasmetohet edhe nga personi ne person. Eshte e njejta gje qe ndodh kur kemi te bejme me griperat e stines, pra prej teshtimes (perhapjes se pikave te peshtymes) sekrezioneve te hundes-faringjitit prej kolles. Njerezit mund te infektohen duke prekur siperfaqje te ndotura prej sekrezioneve, duke i percjelle ne hunde e goje prej duarve. Prandaj larja e shpeshte e duarve eshte shume e rendesishme per uljen e rrezikut te infektimit
Virusi i kesaj epidemie ne Meksike e ne Usa eshte infektiv?
Egzistojne prova te mjaftueshme prej CDC ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes, qe virusi i rasteve ne USA po perhapet nga njeriu ne njeri: megjithate ne kete moment nuk eshte mundur te dime se sa lehtesisht perhapet ky virus.
Si mund te diagnostikohet infektimi i gripit te derrit te njeriu?
Per diagnostikimin e gripit te derrit te tipit A, nevojitet te merret nje kampion i sekrezioneve te frymemarrjes (tampon te hundes ose i faringut) brenda 4 – 5 diteve te fillimit te simptomave (atehere kur mendohet se njeriu mund te eliminoje virusin) Megjithate disa persona ne veçanti femijet mund ta eliminojne virusin brenda 10 diteve ose me teper. Per te Identifikuar me se miri virusin e gripit te derrit duhet te dergojme nje kampion ne laboratoret e specializuar.
Cilat ilaçe mund te perdorim per trajtimin e infeksionit nga viruse te gripit te derrit?
Jane ne dispozicion disa lloje ilaçesh antivirale per trajtimin e gripit: amantadina, rimantadina, oseltamivir e zanamivir. Ndersa pjesa me e madhe e virusit te gripit te derrit ndikohet nga keto 4 ilaçe, viruset e ketij gripi te izoluara kohet e fundit prej shkencetarve, i rezistojne amantadines dhe rimantadines; ndersa vetem oseltamivir e zanamivir jane te keshillueshem per trajtimin/ruajtjen e gripit njerezor prej virusit te gripit e derrit.
Cilat jane epidemite e gripit te derrit te njohura deri tani?
Epidemia me e njohur eshte ajo qe goditi ushtaret e Fort Dix , ne New Jersey (USA), ne 1976 , me rreth 200 raste te ushtareve te pranishem ne kamp. Virusi shkaktoi semundje, me shenja radiologjikisht evidente te polmonitit tek te pakten 4 ushtare, njeri prej te cilene humbi jeten : tek te gjithe te prekurit rezultonte qe me pare kishin patur shendet te mire. Virusi ishte perhapur nepermjet kontaktit te ngushte gjate stervitjes. Thuhet se virusi kishte qarkulluar per me shume se nje muaj per t’u rishfaqur ne menyre spontane me pas. Burimi i virusit dhe momenti i perhapjes se tij tek Fort Dix dhe faktoret qe mund te kene ndihmuar ne perhapjen e tij jane te panjohura. Epidemia mund te kete qene shkaktuar nga ndonje virus kafshe i pranishem gjate periudhes se dimrit. Virusi i gripit te derrit i izoluar tek ushtaret e Fort Dix u quajt A/New Jersey/76 (Hsw1N1). Episodi beri te mundur nje fushate vaksinimesh te antigripit te popullsise ne vitin 1977.